Premier League’in Tarihi: 1992’den Bugüne Dünyanın En Çok İzlenen Ligi
İngiltere, futbolun anavatanı olarak anılır ve dünyanın ilk futbol ligi de burada kuruldu: Football League, 1888’de oynanmaya başladı. Bir asırdan uzun süre İngiliz futbolunun en üst seviyesi bu ligin birinci küme maçlarıydı. Ancak 1990’ların başında büyük kulüpler, televizyon gelirlerini kendileri yönetmek ve ligi yeniden düzenlemek için yeni bir yol aradı.
Bu arayışın sonucu Premier League oldu. 1992’de birinci küme kulüpleri Football League’den ayrılarak kendi liglerini kurdu. İlk sezonun şampiyonu Manchester United oldu. Lig, televizyon yayın anlaşmaları sayesinde kısa sürede büyük bir gelir kaynağına kavuştu ve dünyanın dört bir yanından yıldız oyuncuları çekmeye başladı.
Premier League’in ilk yıllarına Sir Alex Ferguson yönetimindeki Manchester United damgasını vurdu. Kulüp, bu dönemde birçok şampiyonluk kazandı ve 1999’da lig, FA Cup ve Şampiyonlar Ligi’ni aynı sezonda kazanarak üçleme yaptı. Arsenal ise Arsène Wenger yönetiminde 2003-04 sezonunu hiç yenilmeden tamamladı; o takım bugün de “The Invincibles”, yani “yenilmezler” olarak anılıyor.
2000’lerde Chelsea, 2010’larda Manchester City ve Liverpool ligin zirvesinde yer aldı. Manchester City, Pep Guardiola döneminde art arda şampiyonluklar kazanarak ligin en baskın takımı oldu. Liverpool ise 2020’de, 30 yıllık bir aradan sonra lig şampiyonluğuna ulaştı.
Premier League tarihinin en şaşırtıcı hikâyesi ise 2015-16 sezonunda yaşandı. Sezona küme düşme adayları arasında başlayan Leicester City, ligi şampiyon olarak tamamladı. Bu başarı, futbolda paranın her şeyi belirlemediğinin en güzel örneği olarak gösteriliyor.
Lig bugün 20 takımla oynanıyor ve sezon sonunda son üç takım Championship’e düşüyor. Championship’in ilk iki takımı doğrudan yükselirken, üçüncü takım play-off ile belirleniyor. Wembley’de oynanan play-off finali, kulüplere getirdiği gelir nedeniyle “futbolun en değerli maçı” olarak anılıyor.
Premier League dünyanın en çok izlenen futbol ligi olarak biliniyor. Maçlar yüzlerce ülkede canlı yayınlanıyor ve Türkiye’de de her hafta milyonlarca kişi tarafından takip ediliyor. Türk oyuncuların zaman zaman bu ligde forma giymesi, ilgiyi daha da artırıyor.
Premier League’in ekonomik gücü, ligi dünyanın en çok kazanan futbol ligi hâline getirdi. Televizyon gelirlerinin kulüpler arasında görece dengeli dağıtılması, ligin ortasındaki ve alt sıralarındaki takımların da güçlü kadrolar kurabilmesini sağlıyor. Bu yüzden Premier League’de “kolay maç” yok denir.
Ligin tarihine damga vuran oyuncular da sayısız. Alan Shearer ligin tüm zamanların en golcü oyuncusu olarak biliniyor. Thierry Henry, Steven Gerrard, Frank Lampard, Wayne Rooney, Cristiano Ronaldo ve Mohamed Salah gibi isimler, Premier League’i dünya futbolunun vitrinine dönüştüren yıldızlar arasında.
İngiliz futbolunun bir başka özelliği de kupa gelenekleri. Dünyanın en eski futbol turnuvası olan FA Cup, Premier League ile birlikte İngiliz futbolunun en önemli organizasyonlarından biri. Lig Kupası da kulüplerin sezonda kupa kazanma şansı yakaladığı turnuvalar arasında.
Premier League’in küresel yayılmasında yabancı teknik direktörlerin de büyük payı var. Arsène Wenger, José Mourinho, Pep Guardiola ve Jürgen Klopp gibi isimler, İngiliz futboluna farklı oyun anlayışları getirdi ve ligin taktik çeşitliliğini artırdı.
İngiliz futbolunun gelenekleri de ligin tarihinin bir parçası. Noel’in ertesi günü oynanan “Boxing Day” maçları, Avrupa’nın diğer ligleri tatildeyken İngiltere’de stadyumları dolduruyor. Anfield, Old Trafford ve Emirates gibi stadyumlar, yalnızca maç yapılan yerler değil, futbol tarihinin canlı müzeleri olarak görülüyor.
Premier League’in fikstürü ve puan durumu ligin resmi sitesinden, Championship ve alt liglerinki ise EFL’nin sitesinden takip edilebiliyor. İngiliz futbolunu dergiler ve sitelerle takip etmek için İngiltere spor gazeteleri sayfamıza bakabilirsin.
→ İngiltere spor gazeteleri, dergileri ve yayınları listesi
Bu yazıdaki yayın bilgileri sitemizdeki kayıtlara dayanır. “Doğrulanacak” denilen bilgiler henüz kontrol edilmemiştir.